 |
STANDART
PALAKA |
 |
| Sensörün
çapı kadar kare kesitli 1mm kalınlıklı demir (St37) plakadır. |
| NOMİNAL
ALGILAMA MESAFESİ Sn. |
| 20
C de sensörün kendi çapı kadar kare kesitli 1mm kalınlıklı demiri
(St37) algılayabileceği mesafedir. |
| |
|
| DÜZ
KAFALI SENSÖRLER |
|
| Sensörün
algılayan kısmı yanlardan algılamaya karşı ekranlama yapıldığı için
sadece ön kısmından algılama yapabilmektedir. Bu sayede yanlardaki
cisimlerden etkilenmemektedir. ŞEKİL2'
de bir den fazla sensörün birbirinden etkilenmeden çalışabilmesi
için min uzaklıklar belirlenmiştir. |
| |
|
| ÇIKIK
KAFALI SENSÖRLER |
|
| Sensörün
algılayan kısmı, gövde dışında kaldığı (blok tiplerde ve plastik
tiplerde ekranlama yapılmadığı) için algılama mesafesi fazla olup
yanlardanda cisimleri algılayabilmektedir. ŞEKİL
3 'de birden fazla sensörün birbirlerini etkilemden çalışabilmesi
için minimum uzaklıklar belirtilmiştir. |
| |
|
| Farklı
cisimlere göre sensörlerin algılama mesafesi |
|
| Sensörler
bütün cisimleri aynı mesafeden algılayamadıkları için sensör seçiminde
bu konuya dikkat edilmesi gereklidir. |
| |
|
|
ENDÜKTİF
SENSÖRLER
|
KAPASİTİF
SENSÖRLER
|
| St
37 (Demir) |
1
|
| Alüminyum
Folya |
1
|
| Prinç-Bronz
|
0.5
|
| Alüminyum
|
0.4
|
| Bakır |
0.3
|
|
| Topraklanmış
Metal |
1
|
| Su |
1
|
| Alkol
|
1
|
| Seramik |
0.75
|
| Cam |
0.5
|
| PVC(Plastik) |
0.45
|
|
Tahta |
0.4
|
| Yağ |
0.3
|
|
| Not:
Eger algılanılacak cismin boyu standart plakadan ufak ise algılama
mesafesi dahada azalacaktır. |
|
| |
| HİSTERİZİS |
| Sensörün
algılama yaptığı mesafe ile algılamayı bitirdiği mesafedir.Algılama
mesafesinin yüzdesi olarak verilir. Endüktif sensörlerde yaklaşık
olarak %10 dur. Kapasitif sensörlerde %10-%20 arasındadır. |
| |
| ALGILAMA
FREKANSI |
| Bir
sensörün 1 saniyede algılayabilme sayısıdır. Eğer sensör maksimum
frekansta çalıştırılacaksa,hisedilecek yüzeyler arasında sensör
çapının 2katı kadar boşluk olmalı. ayrıca algılama mesafesi yarıya
düşmelidir. ŞEKİL 5 |
|
|
|
| BESLEME
GERİLİMİ |
|
| Sensörlerin
randumanlı ve uzun süreli çalışması için besleme gerilimine dikkat
edilmelidir. DC sensörlerin transformatörden beslenmesi için sekonder
uçları köprü diyot ile doğrultulup, minimum 470 uF'lık kondansatör
takılmalıdır. Her 200mA için ayrıca 470uF'lık kondansatör ilave
edilmelidir. ŞEKİL 6 Eğer Besleme geriliminiz
sensörün çalışma geriliminden fazla ise DC voltajınızı bir regülatör
vasıtasıyla düşürmeniz gerekmektedir. ŞEKİL
7 Bir traformatörden DC gerilim elde etmek için aşağıdaki
formül kullanılır. |
| Vdc:(Vac
x 1.41)-1 |
|
|
|
|
|
| BİRDEN
FAZLA SENSÖRÜN SERİ BAĞLANMASI |
| Birden
fazla sensör ile bir yükün anahtarlanması durumunda, sensör üzerinde
düşen gerilim (Kalıntı Gerilimi) göz önünde bulundurulmalıdır.Sensöre
uygulanılan gerilimden kalıntı gerilimlerinin toplamı çıkartılınca
kalan gerilim yükü anahtarlamaya yetmiyorsa ya gerilimi arttırmak
yada yükün çalışma gerilimini düşürmek gerekmektedir (düşük gerilimde
çalışan yük seçilmelidir). |
 |
|
|
| Seri
bağlamada sensörlerin hepsinin uyarılması sonucunda yük (çıkış)devreye
girer veya çıkar. Burada sensörlerin her biri üzerinde maksimum
2.5 Vdc voltaj düşümü olacağından belirli sayıda sensörü seri bağlanabileceğine
dikkat edilmelidir. ŞEKİL 8-9 |
| AC
iki telli sensörlerde 9 Vac, DC iki telli sensör 6.5 Vdc gerilim
düşümü olacağı dikkate alınmalıdır. ŞEKİL
10 |
 |
| |
|
| BİRDEN
FAZLA DC SENSÖRÜN PARALEL BAĞLANMASI |
|
| Birden
fazla DC 3 uçlu sensörü paralel bağlandığı zaman, sensör içinde
bulunan sönümlendirme direç leride bir yük oluşturabileceğinden
dolayı sensör çıkışlarına ŞEKİL 11-12’
de görüldüğü gibi kesici diyot (1N4001) konulması gereklidir. |
| AC
2 UÇLU SENSÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI |
|
| Sensörlerden
birisi iletime geçtiği zaman üzerindeki kalıntı gerilimi kadar bir
voltajla (9 Vac), diğer sensörler bu voltaj ile beslenmek zorunda
kaldığından böyle bir bağlantı sistem ve sensörler için sakıncalıdır. |
 |
| ÖNEMLİ
UYARILAR |
|
| 1.
Makinanızda kullanmış olduğunuz sensörlerin kablolarını güç aktarım
kablolarından uzak tutunuz |
| 2.
Güç kaynağını bir transformatör ile kendiniz yapıyorsanız, mutlaka
köprü diyottan sonra minimum 1000 uF'lık bir elektrolitik kondansatör
kullanınız. |
| 3.
Sensörleriniz hareketli bir ortamda ise, mutlaka kablolarının kırılmaması
için önlem alınız. |
| 4.
Sensörleriniz sıcak bir ortamın yakınında çalışıyorsa, sensörün
üzerine gelebilecek şok ısı darbelerinden koruyunuz. |
| |
 |
| ÇALIŞMA
PRENSİBİ |
|
Metal cisimlerin algılanmasında kullanılır. Sensör, BOBİN, OSİLATÖR,TETİKLEME
ve ÇIKIŞ katlarından oluşur. ŞEKİL 13
Bobin kısmında oluşturulan endüktif alan içine giren bir metal,
osilasyonun genliğini etkiler. |
 |
| NAMUR
SENSÖR |
|
| Patlama
tehlikesi olan bölgelerde kullanılır.Çalışma voltaj ve akımı düşüktür.Namur
sensörler sadece BOBİN ve OSİLATÖR kısmından ibarettir.Tetikleme
ve Çıkış devresi ayrı bir amfikatör içindedir. Bu sensörler değeri
1K ile 8K arasında değişen bir direnç özelliğini gösterip çektiği
akımı değiştirmektedir. ŞEKİL 14 |
 |
| |
 |
| ÇALIŞMA
PRENSİBİ |
| Kapasitif
sensörler, havayı dielektrik olarak kabuleden bir RC osilatörü vasıtasıyla
kapasitif alan oluşturur. Bu kapasitif alanın içine giren metal
veya metal olmayan cisimler, dielektrik seviyesinin değişimine sebep
olur. Bu sayede osilasyon frekansının değişimi vasıtasıyla sensör
algılamasını yapmaktadır. Sensörün iç yapısında elktrot,osilatör,
tetikleme ve çıkış katlarından oluşmaktadır. ŞEKİL
15. Sensörün arka kısmında bulunan potansiyometre vasıtasıyla
hissetme mesafesi ayarlanabi- linmektedir. ŞEKİL
16 |
 |
| |
|
|
| |
| SENSÖR
SEÇİMİ |
| Sensör
seçiminden önce, algılamak istediğiniz malzemenin sensör tarafından
kaç mm'den algılayacağını tespit etmeniz gereklidir. Yandaki tabloda
malzemelerin azaltıcı faktörleri verilmiştir. Ayrıca algılanılacak
malzemenin şekli ve kalınlığıda göz önünde bulundurulması gereklidir.
Sensörlerin algılama mesafesi, malzemenin yoğunluğu ile doğru orantılıdır.
Malzeme ince ise hissetme mesafesi, kalın olan malzemeye göre daha
az olur. Örnek olarak bir tek dosya kağıdını sensörle hissetirmeniz
zordur fakat 10 adet dosya kağıdını rahat hissetirebilirsiniz. |
| Tür |
Sn
|
| Topraklanmış
Metal |
1
|
| Su
|
1
|
| Alkol
|
0,75
|
| Seramik
|
0,6
|
Seramik
|
0,5
|
| PVC
(Plastik) |
0,45
|
| Tahta
|
0,4
|
Yağ
|
0,3
|
|
| HASSASİYET
AYARI |
| Hassasiyet
ayarı sensör çalışacağı konumda yapılması ve min. mak. değerlerinin
orta konumunda bırakılması tavsiye edilir. Kapasitif sensörün
çalışma prensibinde hava, dielektrik görevindedir ve çok hassas
ayarlarda nemin ve sıcaklık değişiminin yaratabileceği değişiklikler
dikkate alınmalıdır. Sensörün algılama mesafesi -25c 70c arasındaki
sıcaklıklarda mesafesi %10 değişime uğrayabilir. Sensörün
algılama mesafesinin kararlığı için sensör gövdesinin toprak
bağlantısı yapılmalıdır. Hassasiyet ayarı saat yönünde çevrildiğinde
hassasiye artar tersinde ise azalır. |
| |
| ÖNEMLİ
UYARILAR |
| 1.
Tozlu ortamlarda veya küçük tanecikli cisimlerin alğılanmasında
kullanılan sensörlerin, hissetme yüzeyinde oluşabilecek toz
yapışmalarınıda göz önünde bulundurarak, hassa yet ayarının
biraz daha kısılması gerekmektedir. |
| 2.
Metal gövdeli sensörlerin gövdelerinin topraklanması gerekmektedir.
|
| 3.
Motor sürücüsü veya soft starter gibi yüksek frekans ve yüksek
voltajla çalışan cihazların yanına monte edilen sensörün,
gövdesinin ve kablolarının topraklanmış yüzeylerden geçirilmesi
tavsiye edilir. |
| 4.
Makinanızda kullanmış olduğunuz sensörlerin kablolarını güç
aktarım kablolarından uzak tutunuz |
|
|
|
UYGULAMA
ÖRNEKLERİ
|
|
|
|
Katı
ve sıvılar için seviye kontrolü
|
Metal
olmayan depolarda seviye kontrolü
|
Metal
depolarda plastik pencerelerkullanılarak
seviye kontrolü
|
|
|
|
|
Metal
olmayan paketlerin sıvı yada kada katı malzemelerin kontrolünde
|
Kağıt
yığınlarının yükseklik kontrolünde
|
Metal
Tellerin Kopma Kontrolü
|
|
|
|
|
Sıvı
akış kontrolünde
|
Dolum
kontrolünde
|
Metal
yada metal olamayan malzemelerin ayrımı yada sayımı
|
|
| |
 |
| ÇALIŞMA
PRENSİBİ |
 |
| Optik
sensörler veya fotoseller,ışık emisyon prensibiyle çalışan elektronik
malzemelerdir. Bir verici yada ışık kayağı ve bunların ışınla- rını
almak için bir alıcıdan oluşurlar. Vericide bulunan ışık kaynağı
belirli bir frekansta ışık yayar. Alıcı ise bu kaynaktan belirlenen
frekanstaki ışığın alınmasında kullanılır. Kullanılan ışık Kızılötesidir.
Sensör vericiden gönderilen ışık frekansı ile alıcıdan gelen ışık
frekansının karşılaştırmasını yapar. Eğer aynı frekansta ışık alırsa
çıkışını aktif hale getirir. |
| |
| CİSİMDEN
YANSIMALI OPTİK SENSÖRLER |
 |
| Cisimden
yansımalı optik sensörler, vericiden gönderilen ışın bir cisme çarpıp
geriye yansıyarak alıcı tarafından alınması vasıtasıyla çalışır.
Bu tip sensörlerde cismin rengi ve parlaklığı algılama mesafesini
etkilemektedir. Opak yüzeylerde algılama uzaklığı cismin renginden
etkilenir. Parlak renkler maksimum algılama imkanı verir. Teknik
verilerdeki hissetme mesafesi mat beyaz kağıt ile ölçülmüştür. |
|
FARKLI
RENKLERE GÖRE SENSÖRLERİN ALGILAMA MESAFESİ
|
| YARIK
TİP OPTİK SENSÖRLER |
| Yarık
tip optik sensörler, vericiden gönderilen ışık alıcı tarafından
alınır.Eger araya ışığı kesecek bir cisim girerse sensör çıkış verir.
Eğer cisim şeffaf ise bu ışığı kesemez ve sensör bu cismi hisedemeyebilir.
Bu durumlarda hassasiyet ayarlı yarık tip optik sensörlerin kullanılması
gereklidir. |
| |
| ETİKET
SENSÖRÜ |
| Etiketleme
ve paketleme makinalarının etiket aralarının hissedilmesinde kullanılmaktadır.
Üzerinde bulunan hassasiyet ayarı vasıtasıyla her tür etikette kullanılabilmektedir. |
| |
| UYGULAMA
ÖRNEKLERİ |
 |
|
|
YIRTILMA
ve KOPMA KONTROLÜ
|
OTOMATİK
SAYMA İŞLEMLERİ
|
| |
 |
| YARIK
TİP TİTREŞİM (SALINIM) HİSSEDEN OPTİK İPLİK SENSÖRLERİ |
| Bu
tip sensörler ipin titreşimini veya salınımını kontrol eder. Ayar
potansiyometresi ile ayarlanan süre içinde ip salınım yapmassa sensör
çıkış verir. Bu tip sensörler optik olup, verici ve alıcı kısımlardan
oluşmuştur. Sensörün alıcısı veya vericisi tozlanıp görev yapamassa,
sensör çıkış vererek görev dışı kalır. |
| |
| KAPASİTİF
TİP İPLİK SENSÖRLERİ |
| Bu
tip sensörler ipin kapasitif değişimini hisseder. İp sensör üzerinden
aktığı zaman, ip üzerinde bulunan çok ufak kapasitif değişimleri
sensör hissederek çalışmasını yapmaktadır. Çalışma esnasında ip
kopup sensör üzerinde kalsa dahi sensör ipin koptuğunu hissedebil-
mektedir. Tozlu ve Yağlı ortamlarda çok rahat çalışabilmektedir.
Yarık tip titreşim hisseden sensörlere göre tepki (çıkış verme)
süresi daha kısadır. |
| |
| İPTAL
ANAHTARI |
| Sensörün,
çalışma esnasında çıkış vermesi istenmediği zaman devreye sokulan
dokunmatik bir anahtardır. Katlama makinalarında veya aktarma yapıldığı
zaman bazen sensörü devre dışı bırakmak gerekmektedir. Bu durumlarda
iptal anahtarının kullanılması gereklidir. Sensör iptal anahtarı
ile iptal edildikten sonra, tekrar devreye girmesi için 5 saniye
kadar ipin sensör üzerinden akması gereklidir. Bu durmda sensör
otomatikmen iptali kaldırır ve ipin kontrolüne başlar. |
| |
| İPLİK
SENSÖRLERİN AVANTAJLARI |
| 1.
Mekanik temas gerektirmeden ip kontrolü yapılması. |
| 2.
Sensör 'de mekanik anahtarlama olmadığından, çalışma süresi anahtarlama
miktarı çok fazladır. |
| 3.
Tozlu, nemli, yağlı ve titreşimli ortamlarda rahatlıkla çalışabilmektedir. |
| 4.
Çok kısa sürede ipin koptuğunu hissedebilmektedir.(kapasitif sensörler'de) |
| 5.
Çok ince ipleri dahi temas etmeden hissedebilmektedir. |
| 6.
Sensörün devreye girme süresi ve iptalden çıkma süresi siparişte
belirtildiği taktirde ek başka malzemeye gerek duyulmaması |
| |
| ÖNEMLİ
UYARILAR |
| 1.
Sensörlerin DC besleme gerilimine muhakkak filitre kondansatörü
takılmalıdır. |
|
2. Sensör gövdesi muhakkak topraklanması gereklidir.(Kapasitif Sensörlerde) |
| |
  |
| REED
KONTAK MANYETİK SENSÖRLER |
| Bu
tip sensörler reed kontak içermektedir. Kalıcı mıknatıslar tarafından
sebep olunan manyetik etkilerdeki değişikliklere hassastırlar.Bu
magnetik etkiler anahtarın kutuplarının değişmesine yol açar. Mıknatısın
çekme gücü, reed kontaktaki uçların elastik direncini yenince, anahtarlama
gerçekleşir. REED KONTAK: İçinde asal gaz bulunan, cam ampüllerdir.
Bu sayede tozlanma, aşınma ve oksidasyona maruz kalmaz. Ayrıca anahtarlama
frekansı diğer kuru kontaklara göre fazladır. |
| |
| HALL
EFFECT MANYETİK SENSÖRLER |
| Bu
tip sensörler hall effect entegreler içermektedir. Hiç bir mekanik
anahtarlama olmadan mıknatısı algılayabilmektedirler. Algılama mesafesi
ve anahtarlama frekansı reed kontaklara göre daha fazladır. Bazı
tipleride, mıknatısın kutuplarını ayırt edebilmektedirler. |
| |
| UÇ
BULMA SENSÖRÜ |
| Max.
25 cm'den manyetik alanın değişimini hissedebilen bir sensördür.
Bu tip sensörler tekstil sektöründe kumaş yıkama ünitelerinde kullanılmaktadır.
Yıkanmış veya boyanmış kumaşın uç kısmına dikilen bir mıknatısın
yerini bularak kumaşın ucunun bulunmasını sağlamaktadır. |
|
|
|
|
| |
  |
|
|
Hız
bekçisi; frekans kontrolü yapabilen endüktif proximity switchlerdir.Sensör
üzerinde bulunan potansiyometre vasıtasıyla Referans frekansı
ayarlanır.Sensör bu referans frekansı Fref ile gerçek (hissettiği
frekansı) (f) karşılaştırır.Eger sensör tarafından okunan gerçek
frekans set edilen referans frekanstan daha büyük olursa sensör
çıkışını anahtarlamaktadır.
İlk enerji verildiğinde sensör 10sn civarında çıkış verir. Bu
durum makinanın hareketinin 10sn boyunca değerlendirilmesini sağlar.
10sn sonraki hareketini dedekte etmeye başlar.
|
|
| |
|
 |
| Refefans
frekansı 3 ayrı dilime bölünerek daha hassas ayar yapılması
mümkün kılınmıştır. |
|
0,1
Hz
|
1
Hz
|
|
1
Hz
|
10
Hz
|
|
10
Hz
|
100
Hz
|
|
|
|
|
|
6
|
60
devir / dak.
|
|
60
|
600
devir / dak.
|
|
600
|
6000
devir / dak.
|
|
|
|
|
| Bu
tip sensörler bir şaftın veya volanın belirli bir hızın
altında veya üstünde dönüp dönmediğini kontrol altında
tutmak için kullanılır. |
|
|
|
| KENAR
KONTROL SENSÖRLERİ |
|
| 1-Yarık
Tip Kenar Kontrol Sensörleri: |
|
| İki
pozisyonlu iki çıkışlı optik sensörlerdir.20mm yarıklı olarak
standart üretimi vardır. Ayrıca çeşitli ebatlarda yarık tip
kenar kontrol sensörleri ,NPN veya PNP çıkışlı olarak yapılmaktadır. |
|
| 2-Cisimden
Yansımalı Kenar Kontrol Sensörleri |
|
| M18
, M30 ve Blok tip cisimden yansımalı çift çıkış veya Anolog
çıkışlı optik sensörlerdir. |
|
| |
|
|
|
| RİNG
TİP ENDÜKTİF SENSÖRLER |
|
| Delik
çapı 3mm , 10mm , 30mm , 50mm , 100mm ,200 mm ve daha farklı
çapta endüktif ring tip sensörler yapılmaktadır |
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
Sayfadaki
|
|
Açıklama
Bölümleri
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
